Top lista

Top lista za 15.05.2021.god.
Partneri
Widget Image
Widget Image
Widget Image
Widget Image
Widget Image
Widget Image
Widget Image
Widget Image
Widget Image
Widget Image
Widget Image

Moj grad:Ranko Petković

U današnjoj rubrici Moj grad približili smo vam lik i djelo prof. dr Ranka Petkovića.

Ranko Petković je postao poznat, ne samo u sredini iz koje potiče, već i na daleko širim prostorima. Rođen je 1926. godine u Gradišci, u trgovačkoj porodici Petković. Njegov otac, Branko Petković bio je poznati gradiški trgovac između dva svjetska rata. Kuća u kojoj su živjeli Petkovići bila je među najvećim i najljepšim onog vremena, obrasla bršljanom, nalazi se i danas na savskom keju.

Rano djetinjstvo Ranko je  provodio u Gradišci. Sa svojim vršnjacima polazi i na vrijeme završava osnovnu školu, a zatim kao odličan učenik nastavlja školovanje u Nižoj realnoj gimnaziji u Gradišci. Nižu gimnaziju završava u aprilu ratne 1941. godine. Te godine, ubrzo poslije okupacije Kraljevine Jugoslavije, Gimnazija prestaje sa radom, a svim đacima su uručena svjedočanstva o završenim odgovarajućim razredima te škole, pa i Ranku.

Njemačkom okupacijom tadašnje Jugoslavije i stvaranjem Nezavisne Države Hrvatske, uspostavlja se u Gradišci, kao i u drugim mjestima širom BiH, zloglasna ustaška vlast. Ubrzo po uspostavljanju vlasti, ustaše počinju teror nad gradiškim trgovcima, zanatlijama i ostalim viđenijim Srbima. Prijetnje ubistvima, pa i ubistvom gradiškog prote i narodnog poslanika Dušana Subotića, te hapšenjima, progonima i drugim vrstama maltretiranja i zastrašivanja, viđenijim gradiškim Srbima ne ostaje ništa drugo nego da s porodicama napuste Gradišku i da,  kao izbjeglice ili izgnanici, traže spas u Srbiji.

Na izgnanstvo je bio prinuđen i Branko Petković, koji s porodicom ljeta 1941 , kada i većina viđenijih gradiških Srba, napušta Gradišku i nastanjuje se u Beogradu.

Po dolasku u Beograd, Ranko nastavlja dalje školovanje. Po završetku gimnazije upisuje se na Pravni fakultet Beogradskog univerziteta. Kao dobar  i vrijedan student, studije prava završava u roku. Nakon kraćeg vremenskog perioda brani doktorsku disertaciju na temu „ Neutralnost u političkom i pravnom poretku Ujedinjenih nacija”.

Nakon završetka Drugog svjetskog rata, Ranko Petković s porodicom  vraća u Gradišku. Tokom kraćeg boravka u Gradišci, iako tek student, ostao je zapažen i zapamćen održavši nekoliko zanimljivih i nadahnutih predavanja građanima Gradiške na temu političkih odnosa u međunarodnoj zajednici nakon završetka rata. Zbog obaveza koje su ga čekale, ubrzo napušta svoje rodno mjesto i odlazi u Beograd gdje započinje svoju novinarsku i naučnu karijeru.

Ranko Petković se vrlo rano počeo baviti novinarstvom i publicistikom. Od 1947. godine  postaje spoljnopolitički komentator lista Borba, a ubrzo i jedan od urednika u tom listu. Godine  1954. prelazi na rad u uredništvo časopisa Međunarodna politika, preuzimajući dužnost urednika. Uskoro postaje pomoćnik glavnog i odgovornog urednika, a zatim sve do 1999. godine, obavlja dužnost glavnog i odgovornog urednika i direktora pomenutog časopisa.

Pored rada u novinarstvu, Ranko Petković se bavio i predavačkom djelatnošću- profesurom.       U svojstvu profesora univerziteta predavao je jedno vrijeme na postdiplomskim studijama novinarstva na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Kao vrstan novinar i predavač, predavao je analitičko novinarstvo na više novinarskih škola : Institutu za novinarstvo u Beogradu, Udruženju novinara Srbije i na Univerzitetu Braća Karić.

Cijenjen i poštovan od mnogih evropskih autoriteta struke kojoj je pripadao, učestvovao je i u radu poznatih naučnih skupova u više evropskih zemalja: Velikoj Britaniji, Njemačkoj, Holandiji, Italiji, Španiji … Bio je predsjednik Jugoslovenskog udruženja za međunarodno pravo i potpredsjednik Foruma za međunarodne odnose Evropskog pokreta Srbije.

U toku svog  dugogodišnjeg intelektualnog rada Petković  je objavio tridesetak knjiga, među kojima su i Subjektivna istorija jugoslovenske diplomatije 1943-1991, Dvadeset godina Ujedinjenih nacija, Dvadeseti vijek na Balkanu – Versaj, Jalta, Dejton, Lokalni ratovi i svetski mir, Jugoslavija i svet u posthladnoratovskoj eri, te druge iz oblasti politike, diplomatije, novinarstva i međunarodnog prava. Objavio je i nekoliko romana, među kojima: Crna legija, Sastanak u ponoć, Posle policijskog časa… U svojim romanima Petković opisuje život iz beogradskog podzemlja, a napisao je i roman iz oblasti naučne fantastike, a u koautorstvu je objavio knjigu iz oblasti špijunaže, pod naslovom Tajna špijuna Borisa Nječkina.

Pored objavljenih knjiga, Ranko Petković je objavio i veći broj članaka, komentara, analiza i studija u raznim dnevnim i nedjeljnim listovima, te raznim časopisima i publikacijama. Mnoge njegove knjige i članci su prevedeni na više stranih jezika, između ostalih na engleski, njemački, francuski, ruski, kineski.

 

Njegovo značajno stvaralačko djelo čini  ga poznatim i priznatim u naučnim i stučnim krugovima iz oblasti međunarodnog prava, politike, diplomatije, novinarstva, ne samo u razmjerima prethodne Jugoslavije, već i u široj međunarodnoj zajednici.

Preminuo je 26. januara 2000. godine.

Pročitajte u nastavku tekst dr Ranka Petkovića koji je objavljen u listu Politika 1995. godine

 

MOST NA SAVI

Postoje mostovi legende koji su ušli u istoriju i literaturu: Na Drini ćuprija, Kameni most u Mostaru, Most na Žepi. Njima će se , možda, pridružiti i Most na Savi koji spaja i razdvaja  Bosansku Gradišku, na teritoriji Republike Srpske, odnosno Bosne i Hercegovine i Staru Gradišku, u Zapadnoj Slavoniji, koja je „ reintegrisana „ u Republiku Hrvatsku. Kako smo čuli, nedavno je delimično srušen, ljudskom rukom ili udarom groma, u sklopu dramatičnih zbivanja na toj „ granici svetova „.

U vreme kada se Stara Gradiška nalazila u Austrougarskoj monarhiji, a Bosanska Gradiška u Otomanskoj imperiji, a i kasnije, kada su Austrijanci prisajedinili Bosnu i Hercegovinu, trgovci i begunci su sa jedne obale prelazili na drugu skelom, kako su je nazivali na hrvatskoj strani.

U doba Kraljevine Jugoslavije postojao je pontonski most, koji je u letnjim žegama mirisao na katran i konjsku balegu. Ali, već tada, neposredno pored njega, građen je i pred sam Drugi svetski rat izgrađen prelep gvozdeni most, koji je u elegantnom luku premostio ne samo Savu , već i gotovo polovinu Bosanske Gradiške.

Kada su Nemci u aprilu 1941. došli do Bosanske Gradiške , jedna jedinica jugoslovenske vojske je brzopleto digla u vazduh  most, misleći da će zaustaviti trupe Vermahta. Vojnici napadnute kraljevine, koji su sa puškama na gotovs zauzeli busiju iza kamenih delova ograde na savskom keju, odoše nenadano kako su i došli, a Nemci postaviše vojne pontone i za tili čas premostiše reku.

Novopečene vlasti Nezavisne Države Hrvatske vratiše pontonski most i postaviše „dežurne „ sa čakljama da otiskuju leševe Srba,  ustaških žrtava, za koje su bile privezane table sa natpisom „ besplatan put za Beograd „ !

Pred sam kraj rata , na tom pontonskom mostu ustaše su poklale i gurnule u reku nekoliko stotina Srba, mahom siromaha, pokrštenih ili nepokrštenih, koji su ostali u Bosanskoj Gradiški, i bili na domaku nade da će preživeti strahovladu NDH.

Bežeći ustaše su porušile pontonski most, tako da sam 1945. vraćajući se iz izbeglištva ili prognaništva, prešao iz Stare Gradiške u Bosansku Gradišku kompom.

Ne dugo posle toga, podignut je novi gvozdeni most iz američkih vojnih rezervi, sastavljen od delova koji su ko zna na kojoj evropskoj reci do tada bili, a sada dovezeni da spoje dve jugoslovenske narodne ili socijalističke republike Bosnu i Hercegovinu i Hrvatsku.

Rugoban i privremen, dugo je služio svojoj nameni, dok nije sagrađen novi most na Savi, o kome je reč u ovom kratkom i neveselom prisećanju. Kao ni sudbina ljudi, tako ni sudbina Mosta na Savi , njegovim delimičnim rušenjem u maju 1995. nije zanavek završena.

 

Share With: